۱۱۵۵۵۶۶۶ - ۰۲۱
انواع وصیت چیست؟ | چند نوع وصیت وجود دارد؟ | اقسام وصیت | وصیت تملیکی و عهدی

انواع وصیت چیست؟

همه افراد در طول مدتی که در قید حیات هستند این امکان را دارند که در اموال و دارایی های خود هرگونه تصرفی را که بخواهند انجام بدهند

انواع وصیت چیست؟

 

انواع وصیت و ماهیت آنها یکی از مهمترین موضوعات حقوقی است. و آشنایی با این عمل و مقررات قانونی مربوط به آن می‌تواند ما را در حل بسیاری از اختلافات مطرح در دادگاه یاری کند.  از طرفی از جمله مهمترین موضوعاتی که در دین اسلام هم نسبت به آن تاکید فراوانی شده است عمل وصیت کردن است.

 وصیت از ریشه وصی و در معنای لغوی آن به معنای عهد، فرمان دادن ،سفارش کردن، و پرداختن به امور متوفی است. و در اصطلاح حقوقی بدین معناست که یک فرد تکلیف امور مالی و غیرمالی خود را برای بعد از فوتش معلوم و مشخص کند ،تا بازماندگان او بعد از فوت ، دچار مشکل نشوند و از طرفی امور خودش  نیز سر و سامان پیدا کند و اگر بدهی نیز داشته باشد بدهی‌هایش پرداخت شود.

ما نیز در این نوشتار قصد داریم به بررسی وصیت،انواع وصیت و مسائل مربوط به آن بپردازیم.

 

 

وصیت چیست؟

 

افراد تا زمانی که در قید حیات هستند و زندگی می‌کنند این امکان را دارند که در اموال و دارایی‌های خود تصرف کنند اما پس از فوت دیگر نمی‌توانند در اموال و دارایی‌های خود تصرف کنند و این اختیار از آن ها سلب می‌شود. در حالی که ممکن است در طول حیات فرد خواسته‌ها و اهدافی داشته باشد و به آنها دست نیافته باشد .به همین خاطر در عالم حقوق عملی پیش‌بینی شده است که به موجب آن یک فرد بتواند امور مالی و غیرمالی خود را برای بعد از فوتش سازماندهی کند به این عمل وصیت می گویند.

 

 

ارکان وصیت

 

برای آشنایی بهتر و موثرتر با وصیت لازم است که با ارکان آن آشنا شویم.

 

بدین منظور ما در وصیت سه رکن داریم.

  • موصی
  • موصی له در وصیت تملیکی ووصی در وصیت عهدی
  • موصی به

 

موصی، به کسی گفته می‌شود که عمل وصیت را انجام می‌دهد و برای انجام تصرفات مالی و غیرمالی بعد از مرگش وصیت می کند .رکن دوم وصیت موصی له است و موصی له به کسی گفته می‌شود که به نفع او وصیت می شود. رکن سوم نیز موصی به است و موصی به، به مال مورد وصیت گفته می‌شود.

 

انواع وصیت

وصیت به دو نوع وصیت تملیکی و وصیت عهدی تقسیم می شود.

 

وصیت تملیکی

 

وصیت تملیکی یکی از انواع وصیت است. وصیت تملیکی به این معناست که کسی عین یا منفعتی از مال خود را برای زمان بعد از مرگش به دیگری رایگان تملیک کند. در واقع این وصیت به فرد کمک می کند که تکلیف اموال خود را برای بعد از مرگ معین کند. برای مثال ، آنها را برای ساخت مسجد، مدرسه یا خیریه اختصاص دهد. در این وصیت به شخصی که وصیت می کند موصی به شخصی که وصیت به نفع او انجام شده موصی له و به مورد وصیت موصی به گفته می‌شود.

 

در وصیت تملیکی برای اینکه مورد وصیت به تملیک موصی له دربیاید قبول لازم است. یعنی موصی له باید وصیتی را که به نفع او شده است قبول کند. برای مثال اگر موصی خانه‌اش را به نفع فرزندش وصیت کرده است فرزند باید وصیت را قبول کند تا خانه به تملک او در بیاید.

نکته قابل توجه این است که قبول موصی له نیز باید پس از فوت موصی ملاک عمل قرار گیرد .زیرا قبل از فوت حتی اگر وصیت را قبول کند ممکن است که وصیت کننده از وصیت خود رجوع کند .پس ملاک ما برای تحقق وصیت قبول موصی له پس از فوت موصی می باشد.

از طرفی اگر موصی له قبل از فوت موصی مورد وصیت را رد کند بعد از درگذشت فرد می‌تواند آن را قبول کند و اگر پس از فوت موصی وصیت را قبول کند دیگر نمی تواند آن را رد کند.

 

 اگر موصی له قبل از فوت موصی وصیت را قبول کند و وصیت کننده نیز در زمان حیاتش از وصیت رجوع کند دیگر لازم به قبول مجدد پس از فوت او نمی باشد.

 

اگر وصیت برای امور عام‌المنفعه مانند وصیت به فقرا و مساکین باشد قبول وصیت از طرف آنها شرط نیست. همچنین در صورت وصیت بر فرد صغیر و مجنون رد و قبول وصیت بر عهده ولی او خواهد بود.

تا زمانی که موصی له وصیت را قبول نکرده است و در مورد آن دچار شک و تردید شده ورثه نمی‌توانند در اموال تصرف کنند. ولی اگر تصمیم موصی له طولانی و باعث ضرر و زیان به اموال وورثه شد ، حاکم (قاضی) می تواند موصی له را اجبار کند که هرچه سریع تر تصمیم خود را مبنی بر رد یا قبول وصیت اعلام کند.

 

وصیت عهدی

 

وصیت عهدی نیز یکی از انواع وصیت است. وصیت عهدی به این معناست که شخصی برای بعد از فوتش یک یا چند نفر را مامور انجام کارها و تصرفاتی نماید. مثل اینکه شخصی را وصی خود قرار دارد تا بعد از فوت او بدهی هایش را پرداخت کند. در وصیت عهدی شخصی را که به موجب وصیت به عنوان ولی بر صغیر یا بر کارهای دیگر انتخاب شده است وصی می‌گویند. پس در وصیت عهدی وصیت کننده فرد یا افرادی را برای اداره اموال خود و یا سرپرستی فرزندانش بعد از مرگ تعیین می کند و مسئولیت انجام آن ها را به او می سپارد.

 

تا چه مقدار از اموال را می توان وصیت کرد؟

 

وصیت کننده (موصی) نمی تواند نسبت به همه اموال خود تصمیم بگیرد و آن را به نفع دیگری وصیت کند. یا اینکه به بعضی از وراث خود کمتر و به برخی بیشتر ببخشد. یا برخی از وراث را از ارث محروم کند. بلکه فقط می‌تواند تا یک سوم اموال خود را وصیت کند .

 

اگر وصیت نامه ای تنظیم شد که در آن کل اموال فرد به نفع یکی از وراث وصیت شده بود آن وصیت، تنها نسبت به یک سوم اموال صحیح است. و مازاد بر یک سوم در صورتی صحیح و نافذ است که سایر ورثه با آن موافقت کنند. پس وصیت بیش از ثلث ترکه نافذ نمی باشد.

 

همانطور که میدانید برای اینکه وصیت به نحو صحیح انجام شود و آثار حقوقی خاصی بر آن بار شود لازم است که شرایطی داشته باشد .در ادامه به تفکیک به بررسی این شرایط می پردازیم.

 

شرایط موصی:

 

کسی که وصیت می‌کند باید اهلیت داشته باشد به این معنی که مجاز به تصرف در اموال خود باشد و به سن قانونی رسیده باشد . از طرفی وصیت کننده می تواند از وصیت خود برگردد. و یا پس از اینکه وصیتی کرد بعد از آن وصیت دیگری نماید، که در این صورت وصیت دوم مورد پذیرش است و وصیت دوم اجرا می‌شود.

 

اگر فرد دست به خودکشی و اعمالی بزند که باعث جراحت و از بین رفتن او شود و پس از آن وصیت کند اگر بر اثر این آسیب زدن به خود فوت کند وصیت انجام شده باطل است و هیچ اثر حقوقی بر آن بار نمی‌شود. چرا که وصیت با سوء نیت انجام شده است.

 

شرایط موصی له:

 

موصی له کسی است که برای او و به نفع او وصیت شده است. لذا باید موجود باشد تا بتواند مالک منافع یا عینی شود که برای او وصیت شده است. به همین خاطر نمی توان به نفع شخصی که فوت کرده است یا هنوز به دنیا نیامده است و صیتی انجام داد.

با همین استدلال جنین نیز باید زنده متولد شود تا وصیت برای او صحیح باشد .اگر کسی جنینی را عمدا سقط کند تا وصیت انجام شده به او نرسد در این صورت اموال به وراث  جنین که همان پدر و مادر و یا سایر افراد خانواده او هستند می رسد.

 

شرایط وصی:

 

 

وصیت کننده می تواند یک یا چند وصی را برای انجام وصیت خود تعیین کند. و در صورت تعدد وصی آنها باید مجتمعا به وصیت عمل کنند. یعنی تصمیم ها به اشتراک گذاشته شود، با هم تصمیم بگیرند و با هم و با موافقت یکدیگر انجام دهند، در این حالت عمل یکی از آن ها بدون موافقت دیگران نافذ نیست .

در صورتی هم که چند وصی تعیین شده اند ولی وصیت کننده قید کرده است که هرکدام مستقلاً تصمیم بگیرند و عمل کنند، در این حالت هر کدام از آن ها باید به تنهایی مورد وصیت را انجام دهد.

 

شرایط موصی به

 

همان طور که گفتیم موصی به همان مالی است که مورد وصیت قرار گرفته است. این مال باید مالیت و منفعت عقلایی داشته باشد. یعنی چیزی باشد که قابل ارزش گذاری باشد و در نزد عرف نیز برای آن منفعتی متصور شده باشد .مثلاً پشه ای را که در هوا پرواز می کند نمی توان به ملکیت دیگری در آورد  و از طرفی مال مورد وصیت باید حتماً ملک وصیت کننده باشد و شخص نمی تواند اموال دیگری را برای خود وصیت کند. همچنین وصیت باید تا یک سوم اموال انجام شود و بیشتر بر آن منوط بر تنفیذ وراث است.

 

چنانچه در زمینه انواع وصیت و احکام مربوط به آن سؤالاتی برای شما پیش آمده است یا در اجرای وصیت نامه یا تنظیم  و مفاد آن نیاز به راهنمایی دارید، مشاورین و وکلای مجرب ما در مؤسسه حقوقی فرهنگ تفاهم پاسخگوی سوالات شما خواهند بود.

انواع وصیت چیست؟Reviewed by 021-66565511 on Apr 8Rating: 5.0انواع وصیت چیست؟ | چند نوع وصیت وجود دارد؟ | اقسام وصیت | وصیت تملیکی و عهدی.انواع وصیت چیست؟

دیدگاه ها

طراحی و پشتیبانی : آسان پرداز