۰۲۱-۵۴۷۶۴

ضرب و جرح عمدی و مجازات آن

ضرب و جرح از جمله جرایمی است که به تمامیت جسمانی دیگری آسیب وارد می کند و در زمره جرایم علیه اشخاص است. شدت وضعیت آسیب ها بر حسب شرایط زمانی و مکانی و خصوصیات طرفین درگیر، متغیر است.

ضرب و جرح عمدی و مجازات آن 

یکی از دعاوی که از گذشته مرسوم بوده است و همواره در سطح جامعه در حال اتفاق افتادن است دعوای مربوط به ایراد ضرب و جرح عمدی است . بسیار مواردی که اتفاق می‌افتد و اشخاص به دلیل خشونت ، به هم ریختگی یا انگیزه انتقام قبلی اقدام به ایراد ضرب و جرح نسبت به دیگری می‌کنند . در واقع یکی از پیچیده ترین مسائل در شهرهای جهان، نرخ بالای جرم و افزایش ناهنجاری های اجتماعی در آن ها است.

ما در این نوشتار قصد داریم تا شما را با مفهوم ضرب و جرح عمدی و مجازات آن آشنا نماییم .

تماس با وکیل دادگستری

منظور از ایراد ضرب و جرح عمدی چیست؟

ضرب و جرح از جمله جرایمی است که به تمامیت جسمانی دیگری آسیب وارد می کند و در زمره جرایم علیه اشخاص است. شدت وضعیت آسیب ها بر حسب شرایط زمانی و مکانی و خصوصیات طرفین درگیر، متغیر است.

این جرم از زمان های بسیار دور در بین جوامع بشری وجود داشته و به لحاظ ضعف و فقر فرهنگی یا کمبود مسائل اقتصادی و اجتماعی به اشکال مختلف بروز کرده است. امروزه نیز عوامل مختلفی چون خصوصیات محیطی، قومی، فردی و مزاجی و … در بروز این جرم موثر بوده و بر روی بزه دیده و اطرافیان او و اشخاصی که ناظر چنین صحنه های خشونت آمیزی هستند آثار مختلفی می گذارد.

ضرب در لغت به معنی “زدن” است و از حیث حقوقی به صدماتی گفته می شود که وارد کردن آن ها موجب از هم گسیختگی ظاهری نسوج و جاری شدن خون از بدن نمی شود. از این رو تورم، کبودی، پیچ خوردن مفاصل بدون شکستگی، خون مردگی و .. ، از مصادیق ضرب هستند. ضرب ممکن است با دست یا پا یا تمام سنگینی بدن و امثال آن یا با استفاده از ابزاری مثل چوب و سنگ باشد. بنابراین ملاک تشخیص وارد کردن صدمه بدون خونریزی، ظاهری است.

اما جرح در لغت به معنی زخم زدن بوده و به آسیب هایی گفته می شود که موجب از هم گسیختگی بافت ها شده و با خونریزی ظاهری و بیرونی همراه باشد مانند خراشیدگی، بریدگی یا پارگی دست. گاه ممکن است این از هم گسیختگی همراه با شکستگی باشد بنابراین قطع عضو، سوختگی، شکستگی و بریدگی و امثال آن از انواع جرح محسوب خواهند شد.

مجازات ایراد ضرب و جرح عمدی

اگر شخصی به قصد قطع یا جرح عضو به دیگری صدمه وارد کند یا اینکه قصد این عمل را نداشته باشد ولی نوعا عملش منجر به قطع یا جرح عضو شود، در این حالت نیز عمل او عمدی محسوب می‌شود، مانند آن که قصدش دور کردن دیگری از صحنه درگیری یا ادب کردن او باشد و با چاقو به او صدمه وارد کند. در اینجا قصد او قطع یا جرح عضو نیست ولی نوع وسیله ای که از آن برای انجام این کار استفاده کرده، منجر به این نتیجه شده است.

اگر قطع یا جرح عضو عمدی باشد، شخص مصدوم می‌تواند از دادگاه تقاضای قصاص کند که در صورت اثبات مجرمیت ضارب، وی مجرم شناخته شده.

و با رعایت شرایط زیر قصاص خواهد شد:

باید در قصاص بین اعضا تساوی وجود داشته باشد، یعنی اگر کسی دست راست دیگری را شکست، دست راست او به تقاضای مصدوم شکسته می‌شود. از این رو تساوی در محل شرط است و باید در مقابل قطع عضو طرف راست، عضو همان طرف و در مقابل طرف چپ، عضو همان طرف قصاص شود.

البته در اینجا یک استثنا وجود دارد و آن در مورد دست و پا است. به این صورت که اگر مجرم دست راست نداشته باشد، دست چپ او و اگر دست چپ هم نداشته باشد، پای او به جای دست قصاص می‌شود ولی این قاعده در مورد سایر اعضا مثل گوش، چشم و … تسری پیدا نمی‌کند.

در قصاص علاوه بر تساوی بین محل اعضا، باید از نظر سالم بودن و اصلی بودن هم با یکدیگر مساوی باشند. بنابراین هرگاه در قصاص جرح رعایت تساوی ممکن نباشد ( مانند بعضی از جراحت ها یا سوختگی های عمیق)، یا در مورد شکستگی استخوان ها که قصاص موجب تلف جان مجرم شده و سبب می‌شود که بیشتر از مقدار صدمه وارده به مصدوم به مجرم آسیب وارد شود.

و به همین خاطر به جای قصاص وی از او دیه گرفته شده و به شاکی پرداخت می‌شود. برای مثال دیه شکستن استخوان دست راست که پس از درمان بهبود پیدا کند، بنا بر نرخ سال ۱۳۸۳ معادل هشت نفر شتر یا ۱۷ میلیون و ۶۰۰ هزار ریال است.

چنانچه هر یک از شرایط گفته شده یعنی تساوی در سالم بودن، اصلی بودن و محل عضو وجود نداشته باشد یا قصاص موجب تلف جان یا عضو مجرم شود، قصاص اجرا نخواهد شد و تبدیل به پرداخت دیه می‌شود.

در مواردی که اجرای حکم قصاص قطعی باشد، شرط اصلی آن است که نباید اندازه آن بیشتر از اندازه صدمه وارده به شاکی باشد. برای رعایت این شرط، حدود جراحت وارده کاملا اندازه گیری می‌شود.

در قطع و جرح و ضرب عمدی عضو به هنگامی که به هر دلیل امکان قصاص عضو نباشد ( مثلا شاکی رضایت داده باشد یا شرط تساوی محقق نباشد).

و در شرایط زیر ضارب به دو تا پنج سال حبس محکوم خواهد شد:

  1.  صدمه وارده موجب نقصان یا شکستن یا از کار افتادن عضو مصدوم شود.
  2.  صدمه وارده منتهی به مرض دائمی یا فقدان یا نقص یکی از حواس یا منافع مصدوم شود.
  3.  صدمه وارده منجر به از بین رفتن عقل مصدوم شود.
  4.  قاضی تشخیص دهد که اقدام مجرم باعث اخلال در نظم و امنیت عمومی شده یا موجب شده که وی یا دیگران متجری و گستاخ شوند.

اگر صدمات وارده منجر به آسیب های گفته شده نشود ولی مجرم از اسلحه یا چاقو و امثال آن در وارد کردن صدمه استفاده کرده                  باشد، به سه ماه تا یک سال حبس محکوم می‌شود.

منازعه دسته جمعی

اگر درگیری دسته جمعی باشد در صورتی که منازعه منتهی به نقص عضو شود، هر یک از شرکت کنندگان به حبس از شش ماه تا سه سال و اگر منازعه منتهی به ضرب و جرح شود، هر یک به سه ماه تا یک سال حبس محکوم خواهند شد.

مشاوره حقوقی

 نمونه رای ایراد ضرب و جرح عمدی 

دادگاه شعبه ۲  دادگاه تجدید نظر استان نام طرفین دادرسی :‌ تجدید نظر خواه: رسول تجدید نظر خوانده‌: محبوبه ، محمد شماره پرونده: ‌۹۰۶۷۷ موضوع رسیدگی:

تجدید نظر خواهی از دادنامه شماره ۵۱۲- ۲۱/۸/۹۴ صادره از شعبه ۱۰۲ دادگاه کیفری ۲ ایراد ضرب و جرح عمدی شرح دادخواست: در دادنامه بدوی صادره از شعبه ۱۰۲ دادگاه کیفری ۲ شاکی آقای رسول و متشاکیان ۱) محمد  فرزند احمد ۲) محبوبه به اتهام ایراد ضرب و جرح عمدی رأی صادره به قرار ذیل است: در خصوص اتهام آقای محمد فرزند اهل و شغل آزاد با تودیع وثیقه. خانم محبوبه.

نفر اخیر آزاد به معرفی کفیل متهم ردیف اول دائر به ایراد صدمه و ضرب و جرح عمدی نسبت به رسول صبور و ردیف دوم دائر به برخورداری از کمک به مصدوم دادگاه با توجه به محتویات پرونده و شکایت شاکی آقای رسول گواهی پزشکی قانونی شهادت شهود و مطلعبن دفاعیات غیر موثر متهمان در دادسرا و دادگاه و عدم حضور و دفاع است .

که از ناحیه و ردیف اول در دادگاه و کیفرخواست صادره از دادسرای  شماره ۵۲۳۷- ۳۱/۶/۹۴ و سایر قرائن و امارات موجود در پرونده بزه انتسابی به متهم را محرز و مسلم تشخیص داده است.

علی هذا مستنداً به مواد ۱۹و بند الف ماده ۲۹۰ و۴۴۸و۴۶۲ و ۴۹۲ و ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی و ماده واحده قانون مجازات خودداری از کمک به مصدومین است.

حکم به محکومیت متهم ردیف اول به لحاظ عدم امکان رعایت تساوی در قصاص و افراز تجری مرتکب حکم به محکومیت متهم موصوف از جهت جنبه عمومی جرم به تحمل ۶ماه حبس تعزیری و ازجنبه خصوصی جرم به پرداخت ۳/۱ دیه کامله از بابت شکستگی استخوان جمجه هنگام ورود شکستگی جمجه در ناحیه پیشانی آهیانه سمت چپ در هنگام خروج در حد دامنه.

و دوم سی درصد دیه کامله ارشاً از بابت از دست دادن میدان بینایی در چشم در مرجع سمت چپ تحتانی. و سوم نه صدم دیه کامله ارشاً از بابت اختلال در توانایی بیان و دریافت مطالب. و چهارم هجده صدم دیه کامله ارشاً از بابت خلج تحت اندام فوقانی و اندام تحتانی در سمت راست.

و پنجم چهار صدم دیه کامله ارشاً از بابت کاهش حساسیت بویایی ششم پنجاه. و شش درصد دیه کامله از بابت ارش مازاد دامنه اعلام شده قبلی. و هفتم هفتاد درصد دیه کامله ارشاً از بابت اختلال شدید در تکلم. و هشتم بیست و چهار صدم دیه کامله ارشاً از بابت کاهش شدید قدرت عضلانی اندام فوقانی راست.

و نهم نوزده صدم دیه کامله از بابت ارش کاهش شدید عضلانی تحتانی راست در حق شاکی آقای رسول صبور  و متهم ردیف دوم به تحمل ۳ ماه و یک روز حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت قبلی آنان صادر و اعلام می‌گردد.

رأی صادره نسبت به متهمان حضوری است و ظرف مدت ۲۰ روز پس از ابلاغ قابل تجدید نظر خواهی در محاکم تجدید نظر استان می‌باشد. که پس از تجدید نظر خواهی تجدید نظر خواه به تاریخ مقرر در شعبه ۲ دادگاه تجدید نظر استان تشکیل جلسه داده و مجدداً مورد رسیدگی قرار گرفت.

تجدید نظر خواه آقای محمد و خانم محبوبه. موضوع تجدید نظر خواسته از دادنامه شماره ۵۱۲- ۲۱/۸/۹۴ صادره از شعبه ۱۰۲ دادگاه کیفری ۲ رای دادنامه تجدیدنظر در خصوص تجدید نظر خواهی آقای محمد و خانم محبوبه.

که با وکالت آقای مصطفی نسبت به دادنامه شماره ۵۱۲مورخ ۲۱/۸/۹۴ از شعبه ۱۰۲ دادگاه کیفری ۲ اصدار یافته و به موجب آن تجدید نظر خواه اتهام ایراد ضرب و جرح عمدی با اسلحه گرم به تحمل ۲ سال حبس تعزیری و از جهت عمومی جرم و پرداخت دیه در حق شاکی آقای رسول به شرح رأی یاد شده محکوم گردیده است.

با توجه به محتویات پرونده نظر به اینکه در این مرحله از رسیدگی از ناحیه تجدید نظر خواه ایراد و اعتراض موثر مدللی که موجبات نقض دادنامه تجدید نظر خواسته را فراهم نماید ارائه و عنوان نگردیده است.

و بر اساس و بنای استدلال و استنباط دادگاه نخستین در افراز و تشخیص مجرمیت و صدور حکم و تعیین کیفرخواست به همین بنا و رعایت موازین قانونی و تشریفات داوری خدشه و خللی وارد و ترتیب نیست.

و از طرفی اعتراض واصل شده در واقع تکرار همان مطلب عنوان شده، جلسه بدوی بوده است و هنگام صدور حکم مورد توجه دادگاه نخستین قرار گرفته و در مجموع اعتراضی به کیفیتی نیست که بر اساس و ارکان رأی لطمه و خدشه وارد نماید.

علی‌هذا دادگاه ضمن رد تجدید نظر خواهی به عمل آمده به استناد به بند الف ماده ۴۵۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۹۲ دادنامه موصوف را تایید و استوار می‌نماید. رای صادره با لحاظ ماده ۴۴۳ قانون مرقوم قطعی است. نظریه وکیل ۱- رأی تحقق رکن مادی ایراد ضرب و جرح عمدی شرایطی لازم است الف: وجود شخص مجنی علیه که باید انسان زنده باشد.

ب: ایراد صدمه یعنی فعل مثبت مادی بر روی شخص مجنی علیه اثر بگذارد ج: وسیله ارتکاب جرم که می‌تواند هر وسیله ای باشد. در رکن معنوی: باید سوء‌نیت عام و سوءنیت خاص وجود داشته باشد یعنی وسیله ارتکاب جرم و عمل به وجود آمده سوء نیت عام و نتیجه عمل سوءنیت خاص باشد.

مطابق بند ب ماده ۴۲۷ قانون آیین دادرسی کیفری آراء صادره در خصوص جرایمی که طبق قانون مستلزم پرداخت دیه بیش از یک دهم دیه‌ی کامل است قابل تجدید نظر بوده و آراء کمتر از یک دهم دیه‌ی کامل قطعی است با توجه به افزایش نرخ دیه‌ی کامل و قابل توجه بودن نسبی ان می توان گفت که هم اکنون با در نظر نگرفتن مواردی که مصادف با ماه های حرام (رجب، ذیقعده، ذیحجه، محرم) بوده اند.

۲-در باب ایراد ضرب و جرح عمدی قانون مجازات اسلامی در ماده ۶۱۴ مقرر می دارد هر کس عمداً به دیگری جرح یا ضربی وارد آورد که موجب نقصان یا شکستن یا از کار افتادن عضوی از اعضاء یا منتهی به مرض دائمی یا فقدان یا نقص یکی از حواس یا منافع یا زوال عقل مجنی علیه گردد

در مواردی که قصاص امکان نداشته باشد چنانچه اقدام وی موجب اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه یا بیم تجری مرتکب با دیگران گردد به دو تا پنج سال حبس محکوم خواهد شد و درصورت درخواست مجنی علیه مرتکب به پرداخت دیه نیز محکوم خواهد شد.

تبصره: در صورتی که جرح وارده منتهی به ضایعات فوق نشود و آلت جرح اسلحه یا چاقو و امثال آن باشد مرتکب به سه ماه تا یک سال حبس محکوم خواهد شد. ملاحظه می شود که مطابق تبصره فوق از ماده مذکور مجازات حبس یا جزای نقدی قابل تجدیدنظر و در خصوص دیه قطعی خواهد بود

که اگر چنانچه رسیدگی در مرجع تجدیدنظر منتهی به صدور رای بر برائت محکوم علیه گردد تکلیف دیه قطعی چه خواهد بود اگرچه در دفاع می‌توان گفت در چنین مواردی می‌توان از اعاده دادرسی استفاده کرد.

لکن نفس صدور آرایی که به دو بخش قابل تجدیدنظر و غیر قابل تجدیدنظر آن هم در احکام کیفری که دیه از آثار جرم و بخشی از مجازات است چه خواهد شد روشن استکه منشأ هر دو بخش جرم است و اگر قرار است موضوع وقوع جرم مورد رسیدگی مجدد قرار گیرد پس باید مجازات های صادره نیز به تبع منشأ وجودی خویش قابل تجدیدنظر باشد.

۳- کلیه اقداماتی که در مرحله تجدید نظر صورت گرفته است از طرح دادخواست تجدید نظر خواهی از سوی محکوم‌علیه از دادنامه اصراری از مرجع بدوی در مهلت مقرر قانونی در دادگاه‌های تجدید نظر استان سمنان و به ترتیب مطابق مقررات وفق مواد ۴۲۶ و ۴۲۷ و تبصره ۲ آن و ۴۳۲ و۴۳۳ و ۴۳۴ از لحاظ جهت تجدید نظر خواهی و ۴۳۶ فی‌المجموع از قانون آیین دادرسی در امور کیفری مصوب ۱۳۹۲ رسیدگی شده است.

که در یکی از شعب تجدید نظر که پس از ارجاع ریاست آن مرجع ثبت و کلاسه بندی در شعبه ۲ وفق ماده ۴۴۸ قانون اخیرالاشاره قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری و نهایتاً صدور حکم به محکومیت آقای رسول صبور (تجدید نظر خواه) مستنداً به بند الف ماده ۴۵۵ قانون فوق ایراد و اعتراض موثر و مدللی موجبات نقض دادنامه بدوی فراهم کند را نیاورده است.

و رأی مطابق قانون و دلایل موجود در پرونده از سوی مرجع بدوی صادر شده و موجبات تایید رأی بدوی بوده است. همچنین تصریح مرجع تجدید نظر به قطعیت رأی صادره وفق مادتین ۴۴۸ همان مرقوم و از نظر انطباق با مقررات و تشریفات آیین دادرسی و اصول محاکمات و حقوق متداعین و قوانین بدون مربوط به موضوع صحیح و بلااشکال و قانونی می‌باشد.

مشاورین حقوقی و وکلای پایه یک دادگستری ما در موسسه حقوقی فرهنگ تفاهم در خدمت شما عزیزان می‌باشند و پاسخ گوی سوالات حقوقی شما خواهند بود 

دیدگاه ها

Call Now Buttonتماس سریع (لمس کنید)
طراحی و پشتیبانی : آسان پرداز