۰۲۱-۵۴۷۶۴
ازدواج ایرانیان مقیم خارج از لحاظ قانونی به چه شکل است؟

ازدواج ایرانیان خاج از کشور

مقدمه ایرانیان تا زمانی که اشخاص یک جامعه با یکدیگر روابط تجاری و بازرگانی برقرار می‌کنند، قواعد داخلی کشورها بر روابط آن‌ها حاکم است. باید در محدوده قوانین و مقررات داخلی عمل کنند. ولی وقتی پای روابط بین اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی یک جامعه با دیگر جوامع به میان می آید فقط محدود […]

مقدمه

ایرانیان

تا زمانی که اشخاص یک جامعه با یکدیگر روابط تجاری و بازرگانی برقرار می‌کنند، قواعد داخلی کشورها بر روابط آن‌ها حاکم است. باید در محدوده قوانین و مقررات داخلی عمل کنند. ولی وقتی پای روابط بین اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی یک جامعه با دیگر جوامع به میان می آید فقط محدود به حقوق داخلی نیست. بلکه پا را فراتر می گذارد. وارد قلمرو حقوق بین‌الملل خصوصی می گردد.

فرض کنید هرگاه یک ایرانی با یک تبعه ی کانادایی ازدواج کند علاوه بر قانون ایران قانون کانادا نیز بر روابط این دو فرد حاکم می شود. حال باید بدانیم در صورت بروز اختلاف بین زوجین قانون کدام کشور صالح رسیدگی به اختلاف و دعوای این دو فرد است؟

نکته حائز اهمیت این است که ایرانیان در هر کجای دنیا که باشند از نظر تابعیت احوال شخصیه تابع قوانین ایران هستند. لذا فرد ایرانی که در کانادا زندگی می‌کند حتی در فرضی که تابعیت کانادا را نیز داشته باشد نمی‌تواند مسائل مربوط به احوال شخصیه خود را از شمول قوانین خارج ایران بداند.

قانون مدنی ایران به صراحت ماده ۹۷۶ که مقرون می دارد اشخاص ذیل تبعه ی ایران محسوب می شوند:

کسانی که پدر آن‌ها ایرانی است اعم از اینکه در ایران یا در خارجه متولد شده باشد، تبعه ایران محسوب می شود. بنابراین طبق این بند کافیست که پدر فرزند متولد شده محرز باشد که ایرانیست، فرزند، ایرانی محسوب خواهد شد.

با توجه به اینکه در بند ۶ ماده ۹۷۶ اشاره شده هر زن خارجی که با مرد ایرانی ازدواج کند تابعیت ایرانی به دست خواهد آورد. بنابراین تابعیت خارجی مرد ایرانی دیگر مطرح نخواهد شد. به صرف اینکه مرد ایرانی با زن خارجی ازدواج کند، زن خارجی بدون اینکه حق دخالت و یا حق اراده ای از خودش داشته باشد به صرف انعقاد عقد نکاح به تابعیت ایران درمی آید. بنابراین اگر یک خانواده ای یا زن و شوهری، شوهرش ایرانی باشد زن هم مسلمأ ایرانی خواهد بود. همچنین فرزند هم به تابعیت ایران در خواهد آمد.

 

وکیل دادگستری

ایرانیان مقیم خارج از کشور، از حیث نکاح، تابع قانون ایران هستند. یعنی از جهت اصل ازدواج باید قانون کشور جمهوری اسلامی ایران را رعایت کنند. اما از جهت تشریفات تنظیم سند ازدواج، تابع کشور محل تنظیم سند هستند.

به عنوان مثال اگر پسر و دختر ایرانی در ایتالیا قصد ازدواج دارند باید مقررات مربوط به ازدواج را که در قانون مدنی ایران آمده رعایت کنند. فرضاً اگر دختر باکره باشد اجازه پدر او باید وجود داشته باشد یا برای ازدواج شرط است که حتماً طرفین به سن بلوغ رسیده باشند. اما این که سند چگونه تنظیم شود تابع کشوری است که ازدواج آنان در آنجا به ثبت می رسد.

ایرانیان مقیم خارج از کشور در صورتی که هر دو طرف ازدواج، ایرانی باشند برای وقوع ازدواج یا ثبت آن می توانند نزد مامورین کنسولگری ایران حاضر شوند. اما از نظر قانونی چنین الزامی ندارند.

به استناد به ماده ۳۱ قانون ثبت احوال کشور؛ همه ایرانیان مقیم خارج کشور می توانند با ارائه مدارک معتبر ، ازدواج خود را در تمامی سفارتخانه ها و کنسولگری های ایران ثبت نمایند. البته همانند انجام سایر امور ایرانیان خارج از کشور قبل از مراجعه حضوری به سفارت می بایستی درخواست اولیه و مدارک مورد نیاز در سامانه میخک ثبت و سپس در زمان اعلام شده حضور یابند.

ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی نیز در سفارتخانه ها قابل ثبت است اما با این تفاوت که :

۱- با ثبت اینگونه ازدواج ها برای زوجین پروانه زناشویی صادر خواهد شد.

۲- مرد خارجی بواسطه ازدواج با زن ایرانی تبعه ایران محسوب نمی گردد.

۳- فرزندان حاصل از این ازدواج نیز بعد از مهر ماه ۹۸ و با اصلاح قانون موجود در این زمینه ایرانی محسوب می‌شوند. بنابراین کلیه امکانات و شرایط شهروندان ایرانی برای آن‌ها نیز صدق میکند.

۴- خانم‌های ایرانی که دارای همسر خارجی و فرزند هستند و قصد سفر به ایران را دارند برای فرزند خود باید درخواست گذرنامه ایرانی بدهند. برای همسر درخواست ویزای ایران را بدهند. ضمناً بنابر قوانین موجود ازدواج آن‌ها باید مورد تایید وزارت کشور بوده و در کنسولگری‌های ایران به ثبت برسد.

اگر زن یا مرد ایرانی و دیگری خارجی باشد؛ مثلاً اگر زن، ایرانی باشد و مرد، ایتالیایی باشد کنسولگری ایران صلاحیت انعقاد عقد را ندارد.

موانع ازدواج زن ایرانی با مرد غیر ایرانی

۱-در صورتی که مرد خارجی غیرمسلمان باشد زن مسلمان ایرانی نمی تواند با او ازدواج کند. همان طور که می دانیم در قانون ما ازدواج زن مسلمان با غیرمسلمان ممنوع است.

۲- در صورتی که مرد غیرمسلمان، ایرانی باشد باز هم زن ایرانی مسلمان نمی‌تواند با او ازدواج کند. چون ازدواج زن مسلمان با غیرمسلمان (خواه مرد ایرانی باشد یا خارجی) ممنوع شناخته شده است.

۳- در صورتی که مرد خارجی مسلمان باشد، ازدواج زن ایرانی با او موکول به اجازه مخصوص از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران است.

۴- حتی اگر زن ایرانی از اقلیت های دینی (غیرمسلمان) باشد باز هم باید برای ازدواج خود با مرد خارجی از دولت اجازه مخصوص را اخذ کند.

سوال

در صورتی که زن ایرانی با یک مرد خارجی و غیرمسلمان در خارج از کشور ازدواج کند، یا با یک مرد خارجی و مسلمان بدون اجازه دولت ازدواج کند، آیا طبق قانون ایران ازدواج آنان واجد اثر حقوقی است؟

به طور کلی ازدواج زن مسلمان ایرانی با غیر مسلمان (حتی اگر مرد ایرانی هم باشد) باطل است و اثر حقوقی بر چنین ازدواجی بار نیست. در صورتی که مرد خارجی مسلمان باشد، چون اجازه مخصوص از طرف دولت ایران برای چنین ازدواجی لازم بوده است باز هم اثری بر این ازدواج مترتب نیست. هرچند از نظر شرعی ازدواج صحیح باشد.

بدین لحاظ چنانچه سند ازدواج در خارج از کشور تنظیم شده باشد، در ایران به رسمیت شناخته نخواهد شد و قابلیت اجرایی ندارد. برای مثال طبق سند ازدواج مزبور، فرزندان حاصل از این ازدواج نیز به عنوان وارث شناخته نمی شوند.

ازدواج مرد مسلمان ایرانی با زن غیر مسلمان خارجی:

در این خصوص منعی وجود ندارد. البته دولت جمهوری اسلامی ایران می تواند ازدواج بعضی از مستخدمین و مامورین رسمی و محصلین دولتی (مانند کارمندان وزارت امور خارجه) را با زنی که تبعه خارجه است موکول به اجازه مخصوص کند.

ازدواج ایرانیان غیرشیعه با اتباع بیگانه

ایرانیان غیر شیعه یعنی اهل تسنن و سایر ادیان اهل کتاب مثل یهودی، مسیحی، زرتشتی از حیث ازدواج و سایر احوال شخصیه تابع قواعد و عادات مذهب خود می باشند. هرگاه در داخل کشور یا خارج از کشور موضوع مربوط به احوال شخصیه آنان مطرح می گردد، چون آن‌ها تابع مقررات مذهب خودشان هستند؛ لذا احکام خاص مذهب آن‌ها جاری خواهد شد.

 

دیدگاه ها

collaboration son house membershipagencycalculatoractionlaw lawyer-1lawyer-2lawyer-3lawyer